Endometrial Hiperplazi Nedir?
Rahmin iç kısmını döşeyen endometrium tabakasının normalden daha kalın olması durumudur. Endometrium olarak adlandırılan ve genelde rahim duvarı olarak bilinen bu iç tabaka her ay adet döneminde kanama ile birlikte dışarı atılan bir dokudur. Eğer o ay başarılı bir döllenme ve ardından gebelik oluşursa bu embriyo kalınlaşan rahim duvarına tutunur. Ancak gebelik oluşmazsa kalınlaşan rahim duvarı kendiliğinden dökülmeye başlar. Bu olay doğal fizyolojik bir durumdur ve üreme çağındaki sağlıklı kadınlarda her ay düzenli şekilde gerçekleşir. Hiperplazi hastalarında doku kalın olduğu için adet dönemi uzun ve miktarı fazla olur.
Endometrial Hiperplazinin Hormonlarla İlişkisi
Anormal uterin kanamanın hormonlarla ilişkisine bakacak olursak; Rahim duvarı östrojen ve progesteron adındaki kadınlık hormonlarının etkisi altındadır. Üreme çağındaki kadınlarda normal adet dönemi 28 gün kabul edilir. Bu durumda ilk 14 günü östrojen hormonunun etkisiyle rahim duvarı kalınlaşmaya başlarken 14. günün sonunda yumurtlama gerçekleşir. Bu sürecin sonunda gebelik oluşmuşsa son 14 gün progesteron hormonunun etkisi başlar. Hormonun salgılanma düzeyinin azalmasıyla da normal adet kanaması görülür. Kadının vücudunda östrojen etkisi progesteron hormonu ile karşılanamadığın da anormal rahim duvarı kalınlaşması meydana gelir. İşte böyle bir durumda kanama, progesteron hormonu etkisi ile değil, östrojenle aşırı kalınlaşmış rahim duvarının dökülmesiyle oluşur. Sonuçta bu iki hormonun kadın bedeninde bir uyum içinde çalışması gerekmektedir.
Bazı rahim duvarı kalınlaşması vakalarında bu hormonların uyumsuz çalışması hücrelerde anormal bir yapılaşma gösterebilir. Hiperplaziler yapı olarak basit ve kompleks diye sınıflandırılır. Zamanında ve yeterince tedavi yapılamadığında atipik endometrial hiperplaziye dönüşüm olabilir. Gerçekten endometrial hiperplazi endometrium kanserinin bilinen tek öncülüdür.
Endometrial Hiperplazi İçin Kimler Risk Altındadır?
- Şişmanlık
- Progesteronla karşılanmamış uzun dönem estrojen kullanımı
- Erken yaşta adet olan veya menapoza geç giren kadınlar
- Kısırlık öyküsü olan ya da tek çocuk doğuran kadınlar
- Polikistik over sendromu olan kadınlar
- Şeker hastalığı, hipertansiyon ve safra kesesi hastalığına sahip olanlar
Endometrial Hiperplazinin Genel Belirtileri Nelerdir?
Hasta eğer menopoza girmediyse, yoğun, düzensiz ve ağrılı adet görme şikayetleri ile başvururken, menopoz sonrası ise post menopozla kanama ve kasık ağrısı şikâyeti ile doktora başvurur.
Bazen endometrial hiperplazilerle beraber overin granüloza hücreli tümörü de tabloya eşlik edebilir. Over tümörüne bağlı klinik bulgularda tabloya eklenebilir.
Tanı Nasıl Konulur?
Rahim duvarı kalınlaşması riski ya da şüphesi söz konusu ise ilk yapılacak şey vajinal ultrasonografidir. Ultrasonografi ile endometrium duvarı milimetrik olarak ölçülür. Bununla birlikte adet düzensizliği semptomu ve ağrılar gibi şikayetler göz önünde tutularak overler de değerlendirilir.
- Biyopsi
Rahim içinden ince dar bir tüp yardımı ile hücre alınması işlemidir. Alınan hücreler patoloji bölümünde mikroskop altında incelenir
- Dilatasyon ve Kürtaj
Bu işlem için önce rahim ağzı genişletilir ve küret olarak adlandırılan özel bir aletle rahim duvarından örnek doku alınır. Alınan doku patoloji bölümünde mikroskop altında incelenir. - Histeroskopi
Işıklı ince boru şeklinde bir aletle rahim içine girilir ve şüpheli alanlardan görerek örnek alınır ve patolojiye gönderilir. Bu işlem sırasında dilatasyon ve küretajda yapılır.
Tedavi
Endometrial hiperplazi yüksek oranda ilaç tedavisi (progesteron) ile tedavi edilebilen bir durumdur. Tedavinin dozu ve uzunluğu hastaya göre değişmekle birlikte doktorunuz size uygun tedavi planını sunar.
Tedavi sonunda tekrar endometrial biyopsi gerekebilir, eğer problem devam ediyorsa rahimin alınması ameliyatı uygun olan bir seçenektir. Biyopsi sonucu atipik hiperplazi olan hastalar için histerektomi kesinlikle yapılmalıdır.
Unutulmaması gereken temel şey endometrial hiperplazi endometrium kanserinin bilinen tek öncülüdür.
Endometrial hiperplaziden korunmak için, perimenapozal dönemde progesteron karşılanan bir hormon replasman tedavisi endometrial hiperplazi ve kanser riskini azaltır.
Fonksiyonel tıp yaklaşımı ile eğer düzenli adet görmüyor ve adet aralarınız uzunsa doktorunuz tarafından düzenli biyo eşdeğer progesteron tedavisi verilmelidir.
Obezite sorununuz varsa acil kilo vererek hormon profilinizi düzenlemeniz, bağırsak geçirgenliği ve sibo şikayetleriniz varsa da bunların tedavisi gerekir.
Dr. Sebahat Turan
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
0312. 285 3000
www.doğaldoğummerkezi.com
www.doğaldoğumankara.com